Recykling, upcycling i plogging – jak outdoor może być bardziej odpowiedzialny
Góry uczą pokory. Wystarczy jeden dzień na szlaku, żeby zobaczyć jak niewiele potrzeba człowiekowi do szczęścia – czyste powietrze, cisza i przestrzeń. Niestety coraz częściej w tej przestrzeni pojawia się coś, czego być tam nie powinno. Plastikowe butelki przy szlakach, opakowania po batonach czy stare elementy sprzętu pozostawione w bazach pod wysokimi górami.
Outdoor to środowisko ludzi, którzy chcą być blisko natury. Dlatego coraz częściej mówi się o odpowiedzialnym podejściu do produkcji sprzętu, recyklingu materiałów czy prostych działaniach, które każdy z nas może wprowadzić w życie.
Recykling, upcycling czy plogging to nie modne hasła. To konkretne sposoby na to, żeby nasze górskie pasje nie zostawiały po sobie śladu większego niż odcisk buta na szlaku.
Recykling – drugie życie materiałów
Recykling to proces ponownego wykorzystania materiałów, które w innym przypadku trafiłyby na wysypisko. Zamiast produkować wszystko od zera, część surowców można odzyskać i przetworzyć w nowe produkty.
W branży outdoorowej ma to szczególne znaczenie. Wiele elementów odzieży i sprzętu wykonanych jest z materiałów syntetycznych – poliestru, nylonu czy poliamidu. Są one bardzo trwałe i funkcjonalne, ale jednocześnie rozkładają się w środowisku przez setki lat.
Dlatego coraz więcej producentów wykorzystuje materiały pochodzące z recyklingu. Najczęściej są to:
plastikowe butelki PET
odpady przemysłowe z produkcji tkanin
zużyta odzież
sieci rybackie wyławiane z oceanów
Z takich surowców powstają nowe tkaniny wykorzystywane później w kurtkach, plecakach czy polarach.
Dobrym przykładem jest marka Patagonia, która od lat rozwija technologie produkcji materiałów z odzysku. Już w latach 90. firma wprowadziła na rynek polar wykonany z przetworzonych plastikowych butelek. Dziś poliester z recyklingu jest standardem w wielu kolekcjach odzieży outdoorowej.
Co ciekawe, dla producentów to nie tylko kwestia wizerunku. Produkcja materiałów z odzysku pozwala ograniczyć zużycie ropy naftowej, zmniejszyć emisję CO₂ i ograniczyć ilość odpadów trafiających na wysypiska
Fot: Patagonia
Patagonia i idea „naprawiaj, nie wyrzucaj”
Recykling jest ważny, ale wiele firm z branży outdoorowej zwraca uwagę na jeszcze jedną rzecz – najbardziej ekologiczny produkt to ten, który już mamy.
Patagonia od lat promuje ideę naprawiania sprzętu zamiast kupowania nowego. W ramach programu Worn Wear marka prowadzi warsztaty naprawy odzieży i zachęca użytkowników do przedłużania życia swoich ubrań.
Z perspektywy ekologii ma to ogromne znaczenie. Produkcja nowej kurtki czy plecaka wymaga energii, wody i transportu. Jeśli produkt może służyć kilka lat dłużej, realnie zmniejsza się jego wpływ na środowisko.
W praktyce oznacza to bardzo proste rzeczy:
naprawienie zamka zamiast wyrzucenia kurtki
wymianę klamry w plecaku
doszycie łatki w miejscu przetarcia
Dla wielu osób takie ślady użytkowania są wręcz elementem historii sprzętu, który towarzyszył im na wielu szlakach.
Odkryj ofertę Patagonia w Montiko
Upcycling – kreatywne wykorzystanie starych rzeczy
Upcycling często mylony jest z recyklingiem, ale to zupełnie inne podejście.
W recyklingu materiał jest przetwarzany na surowiec – na przykład plastikowa butelka zostaje rozdrobniona i przetopiona na włókno poliestrowe.
W upcyclingu materiał zachowuje swoją formę, ale otrzymuje nowe zastosowanie.
Przykłady z branży outdoorowej są bardzo ciekawe:
stare liny wspinaczkowe zamieniane w paski lub breloki
zużyte namioty przerabiane na torby
fragmenty kurtek puchowych wykorzystywane do szycia akcesoriów
Takie produkty często powstają w krótkich seriach i każdy egzemplarz jest trochę inny. To nie tylko sposób na ograniczenie odpadów, ale też ciekawa forma projektowania.
Upcycling pokazuje, że zużyty sprzęt wcale nie musi oznaczać końca historii przedmiotu.
Świetnym przykładem mogą być czapki czy portfele wykonane ze ścinek fok skiturowych Pomoca. Kup portfel tutaj!
Plogging – gdy trening staje się sprzątaniem
Nie wszystkie działania proekologiczne wymagają technologii czy nowych materiałów. Czasem wystarczy bardzo prosty pomysł.
Plogging powstał w Szwecji i polega na łączeniu aktywności fizycznej ze zbieraniem śmieci. Nazwa pochodzi od połączenia słów jogging i szwedzkiego plocka, czyli „zbierać”.
Idea jest banalnie prosta:
biegniesz lub idziesz szlakiem
widzisz śmieć
podnosisz go i zabierasz ze sobą
Po zakończeniu treningu wyrzucasz odpady do odpowiednich pojemników.
Plogging stał się popularny na całym świecie, bo łączy dwie rzeczy: ruch i realną pomoc środowisku. W dodatku jest to aktywność dostępna dla każdego. Nie trzeba organizować wielkiej akcji sprzątania – wystarczy zabrać na wycieczkę worek na śmieci.
W górach taka inicjatywa ma szczególne znaczenie. Wywiezienie odpadów ze szlaków czy wysokogórskich baz bywa logistycznie bardzo trudne i kosztowne.
Outdoor a odpowiedzialność
Trudno mówić o pasji do gór i natury, ignorując kwestie środowiska. Branża outdoorowa od lat próbuje znaleźć równowagę między produkcją sprzętu a ochroną przyrody.
Coraz więcej marek wykorzystuje materiały z recyklingu, projektuje trwalsze produkty i zachęca użytkowników do naprawy sprzętu. Z drugiej strony również my – użytkownicy – mamy wpływ na to, jak wygląda środowisko, w którym się poruszamy.
Czasem wystarczy:
zabrać ze sobą śmieci ze szlaku
kupować sprzęt dobrej jakości, który posłuży wiele lat
naprawić coś zamiast od razu wymieniać na nowe
wybierać produkty wykonane z materiałów z recyklingu
To niewielkie kroki, ale w dłuższej perspektywie mają ogromne znaczenie.
Małe decyzje mają znaczenie
Recykling, upcycling czy plogging nie rozwiążą wszystkich problemów środowiska. Mogą jednak zmienić sposób, w jaki myślimy o sprzęcie, który zabieramy w góry.
Outdoor od zawsze był blisko natury. Warto więc zadbać o to, żeby ta relacja była bardziej świadoma.
Bo najpiękniejsze miejsca na świecie – góry, lasy i dzikie doliny – pozostaną takie tylko wtedy, gdy będziemy o nie dbać.
